თბილისის მუშთაიდის პარკში 2019 წლიდან დასაქმებული თანამშრომლის საქმეზე სასამართლომ დაადგინა, რომ ის შეზღუდული შესაძლებლობის ნიშნით, დისკრიმინაციულად გაათავისუფლეს. დამსაქმებელს კომპენსაციის, განაცდური ხელფასისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება დაეკისრა. საქმეს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) ადვოკატი აწარმოებდა.
წლები სახდელის გარეშე — და ერთი ცნობა
საიას ცნობით, თანამშრომელი შპს „მუშთაიდის კულტურისა და დასვენების პარკში“ 2019 წლიდან მუშაობდა. წლების განმავლობაში მოვალეობებს ჯეროვნად ასრულებდა და მის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობა არც ერთხელ გამოუყენებიათ.
შემდეგ დამსაქმებელმა მოულოდნელად მოსთხოვა ცნობა, რომელიც მის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირის სტატუსს დაადასტურებდა. ორგანიზაციის თქმით, დოკუმენტის წარდგენისთანავე კომპანიამ შრომითი ხელშეკრულება შეწყვიტა — სწორედ ამ სტატუსის საფუძველზე.
რა დაადგინა სასამართლომ
სასამართლომ საიას ადვოკატის პოზიცია სრულად გაიზიარა. გადაწყვეტილების მიხედვით, თანამშრომლის გათავისუფლება შეზღუდული შესაძლებლობის ნიშნით, დისკრიმინაციულად და კანონის უხეში დარღვევით მოხდა.
სასამართლომ ხელშეკრულების შეწყვეტის ბრძანება ბათილად ცნო და დისკრიმინაციის ფაქტი დაადგინა. სამსახურში აღდგენის ნაცვლად, დამსაქმებელს კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა.
კომპანიამ ასევე უნდა აანაზღაუროს იძულებითი განაცდური — ანუ ხელფასი, რომელიც დასაქმებულმა უკანონო გათავისუფლების გამო ვერ მიიღო. ის 2023 წლის 1 სექტემბრიდან ითვლება და გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე ან აღსრულებამდე გრძელდება. ამას მორალური ზიანის ანაზღაურებაც ემატება.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი
საიას შეფასებით, გადაწყვეტილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შრომით ურთიერთობებში შეზღუდული შესაძლებლობის ნიშნით დისკრიმინაციის აღმოფხვრისა და შშმ პირთა შრომითი უფლებების დაცვისთვის. ორგანიზაციის თქმით, საქმე კიდევ ერთხელ აჩვენებს: დამსაქმებელს არ აქვს უფლება, ადამიანის შშმ სტატუსი შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად გამოიყენოს.
ამას კანონიც ითვალისწინებს: საქართველოს შრომის კოდექსი შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციას კრძალავს და აკრძალულ ნიშნებს შორის შეზღუდულ შესაძლებლობასაც ასახელებს.