დიდი ხანია ცნობილია, რომ მუსიკას შეუძლია განწყობის გაუმჯობესება და კეთილდღეობის განცდის გაზრდა, თუმცა თანამედროვე კვლევები აჩვენებს, რომ მისი გამოყენება ეფექტურია სამედიცინო გარემოშიც — განსაკუთრებით ტკივილის, სტრესისა და დეპრესიის შესამცირებლად.
დღეს მუსიკა სულ უფრო ხშირად ხდება საავადმყოფოების ყოველდღიური ნაწილის ნაწილი და გამოიყენება როგორც დამატებითი, არაინვაზიური მხარდაჭერის მეთოდი პაციენტებისთვის.
მუსიკა პაციენტის გვერდით — საავადმყოფოს ყოველდღიურობა
ქემბრიჯში მდებარე Addenbrooke’s Hospital-ის ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, ჩვეულებრივ სამედიცინო ხმაურს ზოგჯერ კლასიკური მუსიკის ჰარმონია ცვლის. მედიკოსების მუშაობის პარალელურად, ერთ-ერთ პალატაში ისმის სტრავინსკის Pulcinella Suite-ის ცოცხალი შესრულება.
ფლეიტისტი, ვიოლისტი და ჩელისტი პაციენტის საწოლთან უკრავენ, ქმნიან ატმოსფეროს, რომელიც მკაცრ კლინიკურ სივრცეს ადამიანურ სითბოს მატებს. პაციენტი, რომელიც ერთი კვირის წინ მუსიკოსების მიღებას ვერ ახერხებდა, დღეს ყურადღებით უსმენს და მადლიერებას გამოხატავს, ხოლო ბოლოს კონკრეტულ მელოდიას — Over the Rainbow-ს ითხოვს.
მუსიკისა და მედიცინის თანამშრომლობა
კლასიკური მუსიკის შემსრულებლები — Britten Sinfonia-ის მუსიკოსები — Addenbrooke’s Hospital-ში მუშაობენ ICU განვითარების პილოტური პროგრამის ფარგლებში. ეს ინიციატივა ხორციელდება Cambridge University Hospitals-ის arts-in-health პროგრამასთან თანამშრომლობით.
მსგავსი პრაქტიკა ფართოდ არის გავრცელებული დიდ ბრიტანეთში, სადაც პროფესიული ორკესტრები აქტიურად თანამშრომლობენ ჯანდაცვის სექტორთან, ხშირად NHS-ის მხარდაჭერით. კვლევების მიხედვით, ორკესტრები ყოველწლიურად 1.6 მილიონ ფუნტზე მეტს დებენ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის პროგრამებში.
როგორ მოქმედებს მუსიკა პაციენტის ფსიქიკასა და სხეულზე
მუსიკა გამოიყენება არა მხოლოდ როგორც ფონური ხმა, არამედ როგორც პაციენტთან კომუნიკაციის საშუალება. ექიმები აღნიშნავენ, რომ სწორად შერჩეული მუსიკა:
- ამცირებს სტრესსა და შფოთვას
- ამსუბუქებს ტკივილის აღქმას
- ამცირებს იზოლაციის განცდას
- აუმჯობესებს ემოციურ მდგომარეობას
ნელი, მშვიდი კლასიკური მუსიკა დამამშვიდებლად მოქმედებს, ხოლო უფრო ენერგიული ნაწარმოებები პაციენტებს ენერგიასა და პოზიტიურ განწყობას სძენს.
სამეცნიერო კვლევები და კლინიკური შედეგები
მრავალმა კლინიკურმა კვლევამ დაადასტურა, რომ მუსიკას შეუძლია დადებითი გავლენა მოახდინოს:
- გულის სიხშირეზე
- არტერიულ წნევაზე
- სუნთქვის რეგულაციაზე
- ტკივილის შემცირებაზე
- პაციენტების ცხოვრების ხარისხზე
ზოგიერთ შემთხვევაში, მუსიკამ ბავშვებში ეპილეფსიური შეტევების სიხშირეც კი შეამცირა, ხოლო პალიატიურ განყოფილებებში მყოფ პაციენტებში სტრესის დონე მნიშვნელოვნად დაიწია.
ჯანდაცვის ხელოვნების სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მუსიკა საავადმყოფოში არ არის მხოლოდ სასიამოვნო ფონური ელემენტი. ის ქმნის ადამიანურ კავშირს, ამცირებს შიშს და პაციენტს აძლევს ჩართულობისა და კონტროლის განცდას.
ერთ-ერთი მაგალითის მიხედვით, პალიატიურ განყოფილებაში შესრულებულმა შუბერტის პიანოს ტრიოს ანდანტემ ერთ დემენციის მქონე პაციენტში ისეთი დამამშვიდებელი ეფექტი გამოიწვია, რომელიც ექიმებმა ხუთ მილიგრამ ოქსიკოდონის მოქმედებას შეადარეს.
დასკვნა
მუსიკის გამოყენება საავადმყოფოებში დღეს უკვე აღიქმება როგორც თანამედროვე, ჰუმანური და ეფექტური დამატება ტრადიციულ მედიცინასთან ერთად. რა თქმა უნდა ის არ ცვლის მკურნალობას, მაგრამ მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს პაციენტის ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ მდგომარეობას. ეს მიდგომა კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ჯანმრთელობა მხოლოდ მედიკამენტები არ არის — იგი მოიცავს ემოციებს, კავშირსა და ადამიანურ გამოცდილებასაც.